Glütensiz Bilgiler
Glutensiz Bilgiler

Bunları Biliyor Muydunuz?: Glütensiz Bilgiler

13 Şubat 2019

Çevremde glütensiz beslendiğimi söylediğimde, İnstagram sayfamdaki paylaşımlarımın altına ve direkt mesaj olarak glütensiz beslenmeyle, glütenle, glütensiz gıdalarla ilgili pek çok soru alıyorum. Hem bu sorulardan bazılarına yanıt olması adına hem de belki de daha önce hiç duymadıklarınızı öğrenmeniz adına sizlerle düzenli olarak “glütensiz bilgiler” paylaşımında bulunmak istiyorum. Glüten ve glütensiz beslenme ile ilgili “Bunları biliyor muydunuz?” köşesinde işinize yarayacak pek çok bilgiyi bulabileceksiniz. Bunlar dışında merak ettiklerinizi de yorum olarak yazarsanız yanıtlamaya çalışırım. Keyifli okumalar!

Glüten ile İlgili Merak Edilenler

Glüten intoleransı ya da çölyak belirtisi olarak sadece sindirim zorlukları baş göstermez. Bir cilt rahatsızlığı olan dermatitis herpetiformis hastalığında glütene duyarlılık temel faktördür. Dermatitis herpetiformis; genel olarak kol, bacak ve gövdenin çeşitli yerlerinde ortaya çıkan, su toplayan minik kabarcıklar olarak bilinir. Kaşıntılı bir deri hastalığı olan bu hastalık daha çok 20-40 yaş aralığında görüldüğü gibi çocuklarda da görülme olasılığı vardır.

Glütenin besin değeri çok çok azdır. Dolayısıyla glütensiz beslenmek vücudunuz için önemli bir besinden vazgeçmek değildir. Glüten proteinin asıl işlevi; unun bağlanmasını sağlamak, hamur işlerinin şekil almasına ve pişirilmesine yardımcı olmaktır.

Glütensiz beslenmek görüldüğü kadar kolay olmayabilir. Sık sık glütensiz beslenmenin çok da zor olmadığını dile getiriyorum evet. Bunu söylememin altındaki temel faktör, glütensiz beslenmeye başladığımdan beri sağlığıma kavuşmuş olmam ve şikayetlerimden kurtulduğum için bu duruma kolayca alışmam. Ancak herhangi bir glüten intoleransınız yoksa, çölyak hastası değilseniz ya da İBS hastalığında olduğu gibi sindirim zorlukları yaşamıyorsanız keyfi olarak ömür boyu glütensiz beslenmenizi önermem. Çünkü glütensiz beslenmek sadece glütensiz gıdalardan uzak durmaktan çok daha fazlasıdır. Glütensiz beslenmek; restoranlarda verdiğiniz siparişten sosyal aktivitelerinize, duygusal değişimlerinizle başa çıkmaktan yaşam tarzınıza kadar hayatınızın her yönünün ciddi etkilemektedir.

Otizm hastalarına glütensiz diyet… Bunu bilimsel bir kaynaktan okumuştum. Son yıllarda elde edilen bilimsel verilere göre glütensiz ve kazeinsiz gıdalarla beslenen otizm hastalarının bu beslenme şeklinden olumlu faydalar sağladığı gözlemlenmiştir.

Glütensiz tahıllar da bulunmaktadır. Glütensiz yaşamak tamamen tüm tahılları hayatınızdan çıkarmak anlamına gelmez. Çölyak hastaları ve glütensiz beslenenlerin tüketebileceği tahıllar arasında; pirinç ve unu, mısır ve unu, patates unu ve nişastası, nohut unu, kestane unu, karabuğday unu, mercimek unu, darı, teff ve tapioka yer almaktadır.

Ne kadar süre glütensiz beslenmek? Eğer çölyak hastasıysanız glütenden ömür boyu uzak durmanız gerekir. Glüten içeren gıdalar yazımızı okuyarak bu gıdalar hakkında detaylı bilgi alabilirsiniz. Ancak durumunuz intolerans seviyesindeyse zamanla iyileşmeler kaydedebilir ve doktor kontrolünde yavaş yavaş beslenmenizde glütene yer verebilirsiniz.

Gıda tolerans testleri ile gluten intoleransı teşhisi konulur mu? Gıda intoleransı testleri ile glüten intoleransı %100 doğru bir şekilde tespit edilemez. Çünkü intolerans testlerinin çoğu, spesifik değildir. IgG, alerjik reaksiyonu değil, kişinin bu gıdayla daha önce karşılaşıp karşılaşmadığını gösterir. Dolayısıyla bu testlere göre pek çok kişi glüten alerjisi teşhisi alabilmektedir. Ancak kesin sonuç için muhakkak bir gastroentoroloji doktorunu muayene olmanız gerekir.

Çölyak hastalığı teşhisi… Çölyak hastalığında durum intoleranstan çok daha ciddidir. Çünkü çölyak hastalarının bağırsak mukozasında alerji nedeniyle villus çıkıntıları ve kıvrımları tahrip olarak azalır ve küçülür. Çölyak hastalığının erken teşhisi bağırsak sağlığı açısından oldukça önemlidir. Bu yüzden doğru teşhis büyük önem arz etmektedir. Çölyak hastalığı; alerji testleri, rezonans ve homeopati vb yöntemlerle teşhis edilemez. Yalnızca ince bağırsak biyopsisi ile kesin çölyak tanısı konulabilir.

Çölyak hastalığı çocuk yaşta mı teşhis edilir? Çölyak hastalığı yaygın olarak çocuklarda görünüyor olsa da bu hastalık her yaşta teşhis edilebilmektedir.

Glüten intoleransı ve çölyak hastalığı ile ilgili bu tarz bilgileri daha sık paylaşacağım. Sizin de merak ettikleriniz varsa yorum bölümünden yazabilirsiniz!

You Might Also Like...

2 Comments

  • Reply
    Anonim
    14 Şubat 2019 at 09:52

    Merhaba instagramda sağlıklı yaşıyoruz sayfasını eminim biliyorsunuzdur. Dr açıklamalı paylaşımlarda mısır pirinç süt ve ürünleri mayayı vücut gluten olarak görüyor denildi.. bu açıklamaya göre bunlrı tüketmek gluten yemek gibi.. ve bir de York testi hakkından ne düşünüyorsunuz 🤔 teşekkürler ☺️

    • Reply
      Tuğçe Arpacı
      14 Şubat 2019 at 17:37

      Merhabalar,

      Evet vücut sadece glüten içeren tahılları tükettiğinde değil bazı gıdaları tükettiğinde de glüten gibi algılayabiliyor ve dolayısıyla glüten tüketildiğindeki gibi şikayetler ortaya çıkabiliyor. Mesela fazla mısır tüketimi de bende aynı şikayetleri gösteriyor. Ayrıca “et tutkalı” olarak da bilinen transglütaminazın da bu etkiyi gösterdiğini biliyorum. Transglütaminaz; bir katkı maddesi olarak satılan beyaz bir tozdur. Parçalanmış et, tavuk, balık parçalarını bütünleştirmek için etleri yapıştırmada kullanılır. Bu tarz örnekler arttırılabilir.
      Bu yüzden bir gıdayı tükettiğinizde eğer glütenli bir gıda tüketmişsiniz gibi şikayetleriniz oluyorsa o gıda tüketimini de kontrollü yapmanız faydalı olacaktır.
      York testi konusunda gelince… Bu testler firma adlarına göre farklı isimlerle biliniyor. Pinner test, York testi gibi. Aslında hepsinin mantığı aynı. York testi de bir kan testi. Bu yüzden teşhis konmasında %100 doğru sonuç veremez. Bu testlerden önce bir hekime başvurmakta ve onun fikrini almakta fayda olacaktır diye düşünüyorum.
      Umarım yardımcı olabilmişimdir. Sevgiler. 🙂

Leave a Reply