Gluten Nedir?
Glutensiz Bilgiler

Gluten Nedir, Ne Değildir?

20 Kasım 2018

Son zamanlarda adını sıkça duymaya başladığımız gluten ya da glüten pek çok rahatsızlığa yol açan bir protein çeşidi aslında. Gluten, sanıldığının aksine tüm tahılların içinde değil sadece 4 tahıl grubunun içinde bulunur. Bu tahıllar; arpa, çavdar, yulaf ve buğdaydır. Gluten’in adını son zamanlarda sık sık duymamızın temel sebebi ise; artık tükettiğimiz pek çok besinin“gluten” içermesi ve pek çok insanın bunu sindirmeyerek halsizlik, şişkinlik ve mide ağrıları gibi sıkıntılar çekmesidir. Bu yazımda sizlere “gluten nedir?” sorusunun detaylıca yanıtından, glutenin içeriğinden, neden gıdalarda gluten bulunduğundan ve bu sorunun ortaya çıkışından bahsedeceğim.

Gluten Nedir, Ne Değildir?

Gluten Nedir Glutenli Gıdalar

Glüten; yukarıda da belirttiğim gibi buğday, arpa, çavdar ve yulaf tahılların içerisinde yer alan yapışkan bir maddedir. Glutenin yapısını sakızımsı bir kıvama benzetebiliriz. Bu yapısı sayesinde gluten; gıdaların şekil almasını kolaylaştırır. Yani glutensiz bir ürünün anında dağılıyor olmasının sebebi de bu yapıdan yoksun olmasından kaynaklamktadır. Buğday unu içeren pek çok hamurun kolayca şekil almasının bir nedeni de içeriğindeki glutendir.  Gluten içeren besinler tükettiğimizde vücudumuza doğrudan gluten almış oluruz. “Gluten nedir?” sorusunun cevabını bu bölümde daha da detaylandırabiliriz. Gluten, “glutein” ve “gliadin” adındaki kompleks proteinlerin suyla temasından ortaya çıkmaktadır. Yani gluten esasen kompleks proteindir.

Gluten alerjisi ya da İBS ve çölyak hastalığı bulunan insanların  bu proteini sindirimi hayli zordur. Hatta çölyak teşhisi konulan bir insan glutenli yiyecekler tüketmeye devam ettiğinde ince bağırsaklarındaki hasar daha da artarak farklı hastalıklara yol açabilir.

Neden “Gluten”i Son Zamanlarda Sıkça Duyuyoruz?

Gluten Nedir Glutensiz Gıdalar

Buğday ve diğer pek çok tahılın insanlarca yetiştirilmesi ve tüketilmesi aslında yıllar yıllar öncesine dayanır. Peki biz neden özellikle son yıllarda gluten ismini sık sık duyar olduk? Bunun temel sebebi buğday ve benzeri tahılların tüketim sıklığının artmasının yanı sıra; gluten içeren pek çok hazır gıdanın piyasaya sürülmesi.

Yani insanların son yıllardaki beslenme alışkanlıklarında buğday ve benzeri tahıllar daha fazla yer alıyor. Bunun yanı sıra; pasta, kek, bisküvi, kraker, soslu kuruyemişler gibi gıdaların tüketimi de son yıllarda fazlaca artmış durumda. Yani gluten içeren gıdalar aslında sadece buğday, arpa ve çavdar gibi tahıllarla sınırlı değil. Yediğimiz pek çok gıdada gluten bulunuyor. Hatta her gün sürdüğümüz rujlarda bile…

Gluten Nedir Gluten Hassasiyeti

Sindirim sistemini glutene fazla maruz bırakmak beraberinde çölyak, gluten intörelansı, İBS gibi hastalıkları da beraberinde getirmeye başladı. Günümüzde pek çok insanın gluten hassasiyeti bulunsa da hala farkındalık oluşmuş durumda değil. Üstelik gluten hassasiyetiniz olup olmadığını kısa süreli bir glutensiz diyet ile kendiniz de anlayabilirsiniz. Bunun için yaklaşık 2 hafta boyunca gluten içeren hiçbir ürünü tüketmemeniz gerekir. Böylece daha önceden anlam veremediğiniz pek çok rahatsızlığın glutenden kaynaklanıp kaynaklanmadığını anlayabilirsiniz. Bu süreçte buğray, çavdar, arpa ve yulaflı ürünlerin yanı sıra; hazır soslar, süt ve süt ürünleri, hazır çorbalar, konserve ürünler, soslu kuruyemişlerden de uzak durmanızı öneririm. Çevremde de pek çok gluten hassasiyeti olan insan bulunuyor. Glutene hassas olan birçok insan -ben de dahil- sütü sindirme konusunda da zorluk çekiyor. Bu yüzden süt tüketmeniz gerektiğinde laktozsuz süt tercih edebilirsiniz.

Tabii bu 2 haftalık diyette tükettiğiniz tüm paketli gıdaların “içindekiler” kısmını dikkatlice okuyup, “gluten içerir.” ibaresini gördüğünüzde ise hemen elinizden bırakmanız gerektiğini unutmayın! Bu süreçte glutensiz tarifler deneyebilirsiniz.

Belki de şişkinlik, kusma, iştahsızlık, halsizlik, kabızlık ya da ishal gibi kronikleşmiş pek çok rahatsızlığınızın sebebi glutensiz gıdalardır. Eğer siz de bu ve bunlar gibi sorunlardan şikayetçiyseniz 2 haftalık glutensiz diyeti deneyebilirsiniz. Elbette tüm rahatsızlıklar için doktora başvurmak gerektiğini de hatırlatayım.

Peki sizin gluten hikayeniz nasıl başladı? Yorumlarınızı ve tavsiyelerinizi bekliyorum. 😊

No Comments

    Leave a Reply